چکلیست نقشه پیش از استعلام قیمت: چه چیزهایی باید روی نقشه باشد؟
سازنده فقط همان چیزی را میسازد که نقشه میگوید. هر اطلاعاتی که روی نقشه نیست، یا باید پرسیده شود یا حدس زده شود. پرسیدن کار را عقب میاندازد و حدسزدن ریسک دارد. این فهرست جاهای خالی رایج را نشان میدهد.
۱. متریال، با گرید دقیق
«فولاد» یا «آلومینیوم» برای قیمتگذاری کافی نیست. گرید را بنویسید، مثل 1.2379، 42CrMo4، 316L یا 7075، و اگر مهم است، حالت تحویل را هم بنویسید (مثلاً T6 برای آلومینیوم یا آنیلشده برای فولاد ابزار). اگر گرید دقیق برایتان مهم نیست و فقط خاصیت مهم است، همان را بنویسید: «فولاد زنگنزن مقاوم در آبشور». این هم اطلاعات مفیدی است.
برای انتخاب گرید، صفحههای متریال و مقالههای دسته «انتخاب درست» کمک میکنند.
۲. تلرانس عمومی و تلرانسهای خاص
یک یادداشت تلرانس عمومی در جدول نقشه، تکلیف همه اندازههای بدون تلرانس را روشن میکند. تلرانسهای خاص و انطباقات را فقط روی سطحهایی بنویسید که با قطعه دیگری درگیرند. جزئیات این بخش را در مقاله تلرانس در نقشه قطعه خواندهاید.
۳. زبری سطح
یک زبری عمومی (مثلاً Ra 3.2) و زبریهای خاص روی سطحهای عملکردی. زبری پایینتر از حد معمول ماشینکاری، یعنی یک مرحله پرداخت بیشتر.

۴. عملیات حرارتی و سختی هدف
اگر قطعه باید سخت شود، نوع عملیات و عدد سختی را بنویسید، مثلاً «سختکاری و تمپر تا ۵۸ تا ۶۲ HRC» یا «نیتراسیون، عمق لایه ۰٫۳ میلیمتر». اگر فقط بخشی از قطعه باید سخت شود، آن بخش را روی نقشه مشخص کنید. روشهای مختلف در صفحه عملیات حرارتی آمده است.
۵. پوشش، با نوع و ضخامت
«آنودایز» بهتنهایی کافی نیست. آنودایز رنگی و آنودایز سخت دو فرایند متفاوتاند. نوع، رنگ، ضخامت و سطحهایی که نباید پوشش بگیرند (مثل رزوهها یا سطحهای تماس الکتریکی) را بنویسید. همچنین روشن کنید اندازهها مربوط به پیش از پوشش است یا پس از آن.
۶. رزوهها
نوع، اندازه، گام و عمق مفید رزوه. «M8» بهتنهایی معمولاً یعنی گام استاندارد. اگر گام ریز لازم است، مثل M8×1، آن را صریح بنویسید.
۷. لبهها و گوشهها
یک یادداشت عمومی برای پلیسهگیری و پخ لبهها، مثلاً «همه لبههای تیز ۰٫۲ تا ۰٫۵ پخ شود مگر خلاف آن ذکر شده باشد»، جلوی برداشتهای متفاوت را میگیرد.
۸. تیراژ
تعداد قطعه روی همهچیز اثر دارد: روش ساخت، فیکسچر و قیمت هر عدد. اگر سفارش تکرار میشود، تیراژ سالانه تقریبی را هم بنویسید. برای نمونه منفرد و تولید سری، مسیر ساخت ممکن است کاملاً فرق کند. صفحه نمونهسازی و تولید سری این تفاوت را توضیح میدهد.
۹. فایل سهبعدی کنار نقشه دوبعدی
بهترین ترکیب، نقشه دوبعدی (PDF) برای تلرانسها و یادداشتها، همراه با فایل سهبعدی (STEP یا Parasolid) برای هندسه است. فرم استعلام فرمتهای PDF، DWG، DXF، STEP، IGES، Parasolid، SolidWorks و فایل فشرده ZIP را میپذیرد. اگر فقط عکس یا نمونه فیزیکی قطعه را دارید، مهندسی معکوس راه رسیدن به نقشه است.
۱۰. شماره ویرایش
اگر نقشه ویرایشهای مختلفی دارد، شماره ویرایش را روی برگه بنویسید و همان را در استعلام نام ببرید. ساخت از روی نسخه قدیمی، پرهزینهترین اشتباه ممکن است.
اگر همه اینها را ندارید
نگران نباشید. نقشه ناقص هم قابل بررسی است. هرچه دارید بفرستید و ملاحظات فنی را در توضیحات فرم بنویسید. در مرحله بازبینی فنی، نقشه بهدقت بررسی میشود و هر ابهامی پیش از آغاز کار با شما هماهنگ میشود. نقشهها محرمانه نگهداری میشوند و فقط برای بررسی استعلام و انجام سفارش به کار میروند.